Το παρόν κεφάλαιο ορίζει την έννοια της νόθευσης διαγωνισμών στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, περιγράφοντας τις διάφορες μορφές της, τις συνθήκες της αγοράς που την ευνοούν και τους μηχανισμούς αντιστάθμισης που μπορούν να χρησιμοποιούν τα μέλη μιας σύμπραξης για τη διανομή των παράνομων κερδών μεταξύ τους. Επισημαίνει τη σύνδεση με άλλες παράνομες συμπεριφορές, όπως η διαφθορά. Τέλος, στο παρόν κεφάλαιο τονίζεται ότι οι αρχές ανταγωνισμού θα πρέπει να συνεργάζονται με τις αναθέτουσες αρχές, καθώς και με άλλους δημόσιους φορείς, ανάλογα με τις ανάγκες, όπως ελεγκτικές αρχές και αρχές καταπολέμησης της διαφθοράς καθώς και με αστυνομικές αρχές διερεύνησης οικονομικών και χρηματοοικονομικών εγκλημάτων, σύμφωνα με τη Σύσταση του ΟΟΣΑ για την Καταπολέμηση της Νόθευσης Διαγωνισμών στον Τομέα των Δημόσιων Συμβάσεων.
Κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για την καταπολέμηση των συμπράξεων στις δημόσιες συμβάσεις (επικαιροποίηση του 2025)
1. Τι είναι η νόθευση διαγωνισμών;
Copy link to 1. Τι είναι η νόθευση διαγωνισμών;Περίληψη
Νόθευση δαγωνισμών (ή υποβολή προσυνεννοημένων προσφορών) συμβαίνει όταν εταιρείες, οι οποίες υπό κανονικές συνθήκες αναμένεται να ανταγωνίζονται μεταξύ τους, πραγματοποιούν μεταξύ τους συνεννοήσεις (συνήθως μυστικές) με σκοπό την αύξηση των τιμών ή την υποβάθμιση της ποιότητας των προσφερομένων, μέσω της διαγωνιστικής διαδικασίας, αγαθών, υπηρεσιών και έργων.1 Η νόθευση διαγωνισμών συνιστά παράνομη πρακτική σε όλα τα κράτη που έχουν προσχωρήσει στη Σύσταση και μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο έρευνας και να επισύρει κυρώσεις βάσει του δικαίου και των κανόνων του ανταγωνισμού. Σε αρκετούς Προσχωρήσαντες, η νόθευση διαγωνισμών συνιστά επίσης ποινικό αδίκημα. Η Σύσταση του ΟΟΣΑ για την καταπολέμηση της νόθευσης διαγωνισμών στις δημόσιες συμβάσεις [OECD/LEGAL/0396] αναγνωρίζει ότι «η παράνομη σύμπραξη σε δημόσιους διαγωνισμούς ή η νόθευση διαγωνισμών συγκαταλέγεται στις πλέον κατάφωρες παραβιάσεις του δικαίου του ανταγωνισμού που ζημιώνουν τον αγοραστή του δημόσιου τομέα μέσω της αύξησης των τιμών, της υποβάθμισης της ποιότητας, θεσπίζοντας περιορισμούς ή ποσοστώσεις στην παραγωγή ή κατανέμοντας ή διαχωρίζοντας τις αγορές, καθιστώντας έτσι τα αγαθά και τις υπηρεσίες μη διαθέσιμα ή αδικαιολόγητα ακριβά για τους αγοραστές του δημόσιου τομέα, εις βάρος των τελικών χρηστών δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών και των φορολογουμένων».
Οι δημόσιοι και ιδιωτικοί οργανισμοί συχνά βασίζονται σε διαγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών για την επίτευξη χαμηλότερων τιμών και/ή καλύτερης ποιότητας και καινοτομίας, κάτι που συμβαίνει υπό συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων2 (όπου οι επιχειρήσεις καθορίζουν τους όρους και τις προϋποθέσεις τους με ειλικρίνεια και ανεξαρτησία). Η νόθευση διαγωνισμών μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιζήμια για τις δημόσιες συμβάσεις, καθώς επηρεάζει το κράτος και τους φορολογούμενους, μειώνει την εμπιστοσύνη του κοινού στις διαγωνιστικές διαδικασίες και υπονομεύει τα οφέλη μιας ανταγωνιστικής αγοράς. Οι κίνδυνοι νόθευσης διαγωνισμών και, ως εκ τούτου, τα οφέλη από την τήρηση αυτών των Κατευθυντήριων Γραμμών, αφορούν τόσο τους δημόσιους όσο και τους ιδιωτικούς φορείς σύναψης συμβάσεων3 κατά την προκήρυξη διαγωνισμών. Οι Κατευθυντήριες Γραμμές περιλαμβάνουν ορισμένες από τις γενικές αρχές που πρέπει να προσαρμόζονται σε κάθε διαδικασία σύναψης συμβάσεων και δεν είναι εξαντλητικές.
1.1. Συνήθεις μορφές νόθευσης διαγωνισμών
Copy link to 1.1. Συνήθεις μορφές νόθευσης διαγωνισμώνΟι συμπαιγνίες με αντικείμενο τη νόθευση διαγωνισμών μπορούν να λάβουν διάφορες μορφές, όλες εκ των οποίων αποσκοπούν στο να εμποδίζουν τις προσπάθειες των αγοραστών, π.χ. κρατικών και τοπικών φορέων και κρατικών επιχειρήσεων, να προμηθεύονται αγαθά, υπηρεσίες και έργα με την καλύτερη δυνατή σχέση ποιότητας/τιμής. Μια κοινή προσέγγιση σε μια συμπαιγνία νόθευσης διαγωνισμών είναι η αύξηση της τιμής ή η υποβάθμιση της ποιότητας ή της καινοτομίας της επιτυχούσας προσφοράς με στόχο την αύξηση του κέρδους που θα αποκομίσουν οι επιτυχόντες προσφέροντες.
Για να καταφέρουν οι επιχειρήσεις να συμπράξουν αποτελεσματικά, θα πρέπει να αποδεχθούν μια κοινή πορεία δράσης για την υλοποίηση της συμπαιγνίας. Επιπλέον, συνήθως παρακολουθούν από κοινού κατά πόσον οι άλλες εταιρείες τηρούν τη συμφωνία και καθιερώνουν έναν τρόπο τιμωρίας όσων παρεκκλίνουν. Παρόλο που εμπλεκόμενες εταιρείες μπορεί να εφαρμόζουν διάφορες μορφές νόθευσης διαγωνισμών, συνήθως επιλέγουν μία ή περισσότερες από τις κατωτέρω περιγραφόμενες στρατηγικές.
Εικονική προσφορά (cover bidding). Η εικονική προσφορά είναι μία συνήθης μορφή πρακτικής που ακολουθείται στη νόθευση διαγωνισμών. Συμβαίνει όταν τα μέλη της συμπαιγνίας συμφωνούν να υποβάλουν προσφορές που παρουσιάζουν ένα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: (1) ένας ανταγωνιστής συμφωνεί να υποβάλει μία προσφορά που είναι υψηλότερη από εκείνη του προαποφασισμένου επιτυχόντος υποψηφίου, (2) ένας ανταγωνιστής υποβάλλει προσφορά με προτεινόμενη τιμή που είναι εν γνώσει του πολύ υψηλή και, επομένως, μη αποδεκτή ή (3) ένας ανταγωνιστής υποβάλλει προσφορά η οποία περιλαμβάνει όρους που δεν θα είναι αποδεκτοί από τον αγοραστή. Πρόκειται, δηλαδή, για υποβολή μίας εικονικής προσφοράς, η οποία είναι έτσι σχεδιασμένη, ώστε να δίνει την εντύπωση ότι επικρατούν συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού.
Καταστολή προσφορών (bid suppression). Οι μηχανισμοί καταστολής προσφορών περιλαμβάνουν συμφωνίες μεταξύ ανταγωνιστών στις οποίες μία ή περισσότερες εταιρείες συμφωνούν τη μη υποβολή προσφορών ή την απόσυρση μιας ήδη κατατεθείσας προσφοράς,, προκειμένου να κατακυρωθεί ο διαγωνισμός στον προαποφασισμένο μεταξύ των μελών της συμπαιγνίας υποψήφιο. Ουσιαστικά, καταστολή προσφοράς σημαίνει ότι μια εταιρεία απέχει από την οριστική υποβολή προσφοράς. Ένα σενάριο καταστολής προσφορών μπορεί να αφορά επιβολή συλλογικού αποκλεισμού, στο πλαίσιο του οποίου δυνητικοί υποψήφιοι συμφωνούν ότι δεν θα υποβάλουν προσφορές, με σκοπό να αναγκαστεί η αναθέτουσα αρχή να προβεί σε τροποποίηση των προδιαγραφών του διαγωνισμού ή σε απευθείας ανάθεση της σύμβασης σε μία εταιρεία.
Yποβολή προσφορών εκ περιτροπής (bid rotation). Στους μηχανισμούς υποβολής προσφορών εκ περιτροπής, οι εταιρείες μέλη της συμπαιγνίας συνεχίζουν να υποβάλλουν προσφορές, αλλά συμφωνούν να καθίστανται εκ περιτροπής ανάδοχοι. Ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζονται οι συμφωνίες εκ περιτροπής υποβολής προσφορών μπορεί να ποικίλλει. Για παράδειγμα, οι εμπλεκόμενοι μπορεί να επιλέγουν κατανομή των συμβάσεων κατά όγκο προμηθευόμενων υλικών ή αξία σύμβασης, είτε ισομερώς μεταξύ των ανταγωνιστών είτε με επιμερισμό ανάλογα με το μερίδιο αγοράς κάθε εταιρείας.
Κατανομή αγορών. Στις τακτικές κατανομής αγορών, οι ανταγωνιστές πραγματοποιούν καταμερισμό των αγορών και συμφωνούν να μην ασκούν μεταξύ τους ανταγωνισμό για ορισμένους πελάτες, ορισμένες γεωγραφικές περιοχές, ορισμένες προσφορές ή ορισμένα αγαθά, υπηρεσίες ή έργα. Οι ανταγωνιστές μπορούν, για παράδειγμα, να συμφωνήσουν ότι δεν θα υποβάλουν προσφορά (ή θα υποβάλουν μόνο εικονική προσφορά) για συμβάσεις ή παρτίδες συμβάσεων (μέρη), που προσφέρονται από δυνητικούς πελάτες, οι οποίες κατανέμονται σε συγκεκριμένο προσφέροντα. Σε αντάλλαγμα, ο εν λόγω ανταγωνιστής δεν θα υποβάλει ανταγωνιστική προσφορά για μια καθορισμένη ομάδα πελατών που έχει κατανεμηθεί σε άλλους μετέχοντες στη συμφωνία.
Οι τεχνικές αυτές μπορεί να χρησιμοποιούνται και συνδυαστικά. Για παράδειγμα, η υποβολή εικονικών προσφορών μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με την τεχνική της εκ περιτροπής υποβολής προσφορών. Τέτοιες τεχνικές μπορεί να επαναλαμβάνονται με μορφή μοτίβων, τα οποία μπορούν να αναζητούν οι αρμόδιοι για τις δημόσιες συμβάσεις, χρησιμοποιώντας παραδοσιακές και καινοτόμες τεχνικές (όπως ψηφιακά εργαλεία) για την αποκάλυψη μηχανισμών νόθευσης διαγωνισμών.
Εικόνα 1.1. Μορφές νόθευσης διαγωνισμών
Copy link to Εικόνα 1.1. Μορφές νόθευσης διαγωνισμών1.2. Αντισταθμιστικοί μηχανισμοί
Copy link to 1.2. Αντισταθμιστικοί μηχανισμοίΟι τεχνικές νόθευσης διαγωνισμών συχνά περιλαμβάνουν μηχανισμούς για τον επιμερισμό και τη κατανομή των κερδών της συμπαιγνίας μεταξύ των μελών. Οι αντισταθμιστικοί μηχανισμοί μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αποθάρρυνση της εξαπάτησης ή των αποκλίσεων από τις συμφωνίες σύμπραξης. Για παράδειγμα, οι ανταγωνιστές που συμφωνούν να μην υποβάλουν προσφορά ή να υποβάλουν απορριπτέα προσφορά ενδέχεται να συνάψουν συμβάσεις υπεργολαβίας ή προμήθειας από τον επιτυχόντα υποψήφιο. Στο πλαίσιο μακροχρόνιων συμφωνιών με αντικείμενο τη νόθευση διαγωνισμών μπορούν να χρησιμοποιούνται πιο εξελιγμένες μέθοδοι κατακύρωσης στους επιτυχόντες αναδόχους και παρακολούθησης και κατανομής των κερδών που αποκομίζονται από τη νόθευση διαγωνισμών σε διάστημα μηνών ή ετών.
Η νόθευση διαγωνισμών μπορεί επίσης να περιλαμβάνει χρηματικές καταβολές από τον επιτυχόντα προσφέροντα προς ένα ή περισσότερα μέλη της συμπαιγνίας. Οι καταβολές αυτές μπορεί να έχουν διάφορες μορφές, από άμεσες μεταφορές μετρητών έως πιο συγκαλυμμένες μεθόδους συναλλαγής, π.χ. μέσω πλασματικών τιμολογίων για μη παρασχεθέντα αγαθά, έργα ή υπηρεσίες.
1.3. Σύνδεση μεταξύ της νόθευσης διαγωνισμών και άλλων παράνομων συμπεριφορών
Copy link to 1.3. Σύνδεση μεταξύ της νόθευσης διαγωνισμών και άλλων παράνομων συμπεριφορώνΗ νόθευση διαγωνισμών ενδέχεται να συνδυάζεται με άλλες συμπεριφορές, περιλαμβανομένης της διαφθοράς, όπως όταν υπάρχει πρόσωπο στην αναθέτουσα αρχή, το οποίο διευκολύνει τη λειτουργία και τη σταθερότητα μιας σύμπραξης που αποβλέπει στη νόθευση διαγωνισμών. Σε αντάλλαγμα, μπορεί να λαμβάνουν οικονομικές ή άλλες ανταμοιβές. Ως εκ τούτου, η νόθευση διαγωνισμών μπορεί να συντελείται μαζί με άλλα αδικήματα, όπως η διαφθορά και η απάτη. Η αντιμετώπιση αυτών των συνδέσεων μεταξύ της νόθευσης διαγωνισμών και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων απαιτεί εκπαίδευση των αρμόδιων για την εφαρμογή του νόμου αρχών σχετικά με τις αρμοδιότητες εκάστης, την προώθηση της στενής συνεργασίας μεταξύ τους και την εξασφάλιση κινήτρων για την αυτόβουλη αποκάλυψη των αδικημάτων (για παράδειγμα, μέσω υποβολής αίτησης επιεικούς μεταχείρισης σε περίπτωση νόθευσης διαγωνισμών).
1.4. Συνθήκες της αγοράς που διευκολύνουν την αθέμιτη σύμπραξη
Copy link to 1.4. Συνθήκες της αγοράς που διευκολύνουν την αθέμιτη σύμπραξηΜολονότι η νόθευση διαγωνισμών μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε οικονομικό τομέα, έχει διαπιστωθεί ότι ορισμένοι παράγοντες της προσφοράς και της ζήτησης ευνοούν τη σύσταση παράνομων συμπράξεων. Απαιτείται επομένως αυξημένη επαγρύπνιση από πλευράς των αναθετουσών αρχών και των αρχών ανταγωνισμού σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται η συνδρομή τέτοιων παραγόντων. Τα χαρακτηριστικά της αγοράς δεν είναι πάντα προφανή: ο σχεδιασμός της διαδικασίας υποβολής προσφορών και των όρων της σύμβασης μπορούν να διαμορφώσουν την αγορά.
1.4.1. Συνθήκες προσφοράς
Υψηλή συγκέντρωση της αγοράς. Νόθευση διαγωνισμών είναι πιθανότερο να συντελείται όταν υπάρχει περιορισμένος αριθμός αντίστοιχων προμηθευτών. Όσο μικρότερος είναι ο αριθμός των πωλητών, τόσο πιο εύκολο είναι για αυτούς να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με τον τρόπο χειραγώγησης των προσφορών.
Συμμετρία των οικονομικών φορέων. Όταν μεταξύ εταιρειών υπάρχουν ομοιότητες ως προς τη διάρθρωση κόστους, το δυναμικό, τις επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη, στα μερίδια αγοράς κ.λπ., είναι πιθανότατα ευκολότερο να προβαίνουν σε μια συμφωνία σύμπραξης για την εφαρμογή και τη διατήρηση μηχανισμών νόθευσης διαγωνισμών. Τα μακροπρόθεσμα συμμετρικά μερίδια αγοράς ανταγωνιστών μπορεί να αποτελούν ένδειξη μιας αγοράς στην οποία η ύπαρξη παράνομης σύμπραξης διατηρεί τη σταθερότητα των μεριδίων αγοράς.
Περιορισμένη είσοδος στην αγορά ή απουσία νέων παικτών. Σε περιπτώσεις όπου ελάχιστες εταιρείες έχουν πρόσφατα εισέλθει ή είναι πιθανό να εισέλθουν σε μια αγορά επειδή μια τέτοια είσοδος προϋποθέτει υψηλές δαπάνες, είναι δύσκολη ή αργή, οι κατεστημένες εταιρείες στην εν λόγω αγορά προστατεύονται από την ανταγωνιστική πίεση των δυνητικών νεοεισερχόμενων. Οι φραγμοί εισόδου μπορεί να ευνοούν τις προσπάθειες νόθευσης διαγωνισμών.
Oικονομικοί κλυδωνισμοί και παρακμάζουσες αγορές μπορεί επίσης να δημιουργούν κίνητρα στους προμηθευτές για νόθευση διαγωνισμών με σκοπό την κάλυψη διαφυγόντων εσόδων ή κερδών από τα κέρδη που θα προκύψουν από τη συμπαιγνία. Ωστόσο, η φθίνουσα ζήτηση μπορεί να καταστήσει δυσχερή τη διατήρηση μιας συμπαιγνίας, καθώς σε μια συρρικνούμενη αγορά αυξάνεται το κίνητρο των μετεχόντων να αποσκιρτίσουν και να επιδιώξουν βραχυπρόθεσμα οφέλη.
Κλαδικές ή επαγγελματικές ενώσεις. Οι κλαδικές ή επαγγελματικές ενώσεις αποτελούνται από μέλη ενός οικονομικού τομέα με κοινά συμφέροντα, τα οποία συνήθως συγκροτούν ενώσεις για την προώθηση των νόμιμων εμπορικών ή επαγγελματικών στόχων τους, όπως η προώθηση προτύπων και καινοτομίας. Ωστόσο, μπορούν επίσης να εξυπηρετούν στελέχη των εταιρειών για συναντήσεις και συνεννοήσεις.
Πανομοιότυπα ή απλά αγαθά, έργα ή υπηρεσίες. Όταν τα αγαθά, τα έργα ή οι υπηρεσίες είναι πανομοιότυπα, ή απλά, πιθανώς καθίστανται εναλλάξιμα και επιτυγχάνεται ευκολότερα μια συμπαιγνία με αντικείμενο την κοινή διάρθρωση των τιμών.
Ελάχιστα, ή καθόλου, υποκατάστατα. Όταν υπάρχουν ελάχιστα, ή καθόλου, υποκατάστατα για το αγαθό, το έργο ή την υπηρεσία που αγοράζεται (ή όταν η αναθέτουσα αρχή ορίζει το αντικείμενο της προσφοράς πολύ στενά), οι εταιρείες που επιθυμούν να προβούν σε νόθευση διαγωνισμού είναι πιο ασφαλείς γνωρίζοντας ότι ο αγοραστής έχει λίγες, ή καθόλου, καλές εναλλακτικές λύσεις και, ως εκ τούτου, οι προσπάθειές τους για αύξηση των τιμών είναι πιθανότερο να επιτύχουν.
Περιορισμένη ή ανύπαρκτη καινοτομία. Η περιορισμένη ή μηδενική καινοτομία έχει ως αποτέλεσμα την ύπαρξη παρόμοιων αγαθών, έργων ή υπηρεσιών στην αγορά, γεγονός που ευνοεί τις παράνομες συμπράξεις και τη διατήρησή τους διαχρονικά. Η καινοτομία αυξάνει την πιθανότητα μιας εταιρείας να αποκτήσει πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της, γεγονός που, με τη σειρά του, καθιστά δυσκολότερη τη διατήρηση μιας παράνομης σύμπραξης.
Κοινωνική ομοιογένεια και κοινά χαρακτηριστικά. Η ομοιογένεια των κοινωνικών χαρακτηριστικών μεταξύ των επαγγελματιών του ίδιου κλάδου μπορεί να διευκολύνει τη δημιουργία και τη διατήρηση συμπαιγνίας, π.χ. μέσω του αυξημένου αισθήματος εμπιστοσύνης και εξοικείωσης στη λήψη αποφάσεων. Η παρουσία ισχυρών άτυπων δικτύων, ιδίως μέσω ενώσεων αποφοίτων, τοπικών επιχειρηματικών ομίλων, αθλητικών και πολιτιστικών συλλόγων κ.λπ., μπορεί να λειτουργεί ως φόρουμ παράνομων συμπράξεων.
1.4.2. Συνθήκες ζήτησης
Προβλέψιμη ζήτηση. Μια σταθερή, προβλέψιμη ροή ζήτησης από τον δημόσιο τομέα τείνει να αυξάνει τον κίνδυνο παράνομης σύμπραξης (π.χ. λόγω της μεγαλύτερης πιθανότητας εκ περιτροπής αναδόχων). Σημαντικές αλλαγές στη ζήτηση ενδέχεται να αποσταθεροποιούν τις υπάρχουσες συμφωνίες νόθευσης διαγωνισμών.
Επαναλαμβανόμενες διαγωνιστικές διαδικασίες. Οι επαναλαμβανόμενες αγορές, και ιδίως οι παράλληλες ή παρόμοιες διαγωνιστικές διαδικασίες εντός σύντομου χρονικού διαστήματος, αυξάνουν τις πιθανότητες παράνομης σύμπραξης. Η συχνότητα και η ομοιότητα των διαγωνισμών προμηθειών βοηθούν τα μέλη μιας συμπαιγνίας νόθευσης διαγωνισμών να κατανέμουν τις συμβάσεις μεταξύ τους. Επιπλέον, τα μέλη της συμπαιγνίας μπορούν να τιμωρούν τους περεκκλίνοντες από τη συμφωνία διεκδικώντας τους διαγωνισμούς που τους είχαν αρχικά κατανεμηθεί.
Ιδιαίτερη έμφαση στην τιμή. Όταν οι προμηθευτές προτιμούν τις τυποποιημένες προσφορές όσον αφορά την ποιότητα, την τεχνολογία ή την εμπορική διαδικασία και εστιάζουν κυρίως στην τιμή, οι συμφωνίες μεταξύ εταιρειών διευκολύνονται, δεδομένου ότι η τιμή είναι συνήθως ένα απλό και ξεκάθαρο κριτήριο για την παράνομη σύμπραξη.
Εικόνα 1.2. Συνθήκες της αγοράς που διευκολύνουν την αθέμιτη σύμπραξη
Copy link to Εικόνα 1.2. Συνθήκες της αγοράς που διευκολύνουν την αθέμιτη σύμπραξη1.5. Θεσμική συνεργασία για την καταπολέμηση της νόθευσης διαγωνισμών
Copy link to 1.5. Θεσμική συνεργασία για την καταπολέμηση της νόθευσης διαγωνισμώνΗ Σύσταση του ΟΟΣΑ για την καταπολέμηση της νόθευσης διαγωνισμών στις δημόσιες συμβάσεις [OECD/LEGAL/0396] ορίζει ότι οι αρχές ανταγωνισμού θα πρέπει να «παρέχουν ή να προσφέρουν στήριξη σε προγράμματα κατάρτισης» σχετικά με τη νόθευση διαγωνισμών και να «δημιουργούν σταθερή σχέση» με τις αναθέτουσες και άλλες δημόσιες αρχές μέσω επίσημων και ανεπίσημων μηχανισμών συνεργασίας. Επιπλέον, το νομικό πλαίσιο θα πρέπει να καθιστά δυνατή την τυποποίηση των δεδομένων για τις δημόσιες συμβάσεις και να επιτρέπει στις αρχές ανταγωνισμού να ζητούν και να λαμβάνουν τέτοια δεδομένα. Συγκεκριμένα, οι αρχές ανταγωνισμού θα πρέπει να σκεφθούν τη λήψη των ακόλουθων μέτρων για την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων της Σύστασης:
Κατά περίπτωση, να συνεργάζονται με τους αρμόδιους χάραξης πολιτικής και, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, να προτείνουν αλλαγές στο νομικό πλαίσιο, ώστε να καθίσταται δυνατή η τυποποίηση των δεδομένων για τις δημόσιες συμβάσεις και να δίνεται η δυνατότητα στις αρχές ανταγωνισμού να ζητούν και να λαμβάνουν τα σχετικά με αυτές δεδομένα.
Να συνεργάζονται με τις αναθέτουσες αρχές για την εφαρμογή τακτικού προγράμματος κατάρτισης των υπαλλήλων που είναι αρμόδιοι για τις δημόσιες συμβάσεις σε θέματα νόθευσης διαγωνισμών και εντοπισμού συμπράξεων, το οποίο θα καλύπτει έννοιες και απαιτήσεις του δικαίου του ανταγωνισμού, την τυποποίηση και τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, τη χρήση εργαλείων για τον εντοπισμό μοτίβων υποβολής προσφορών, τις κυρώσεις για νόθευση διαγωνισμών, την εφαρμοστέα πολιτική επιείκειας και τις πολιτικές για τους ανώνυμους πληροφοριοδότες, τις αρμοδιότητες των αρχών ανταγωνισμού και τους τρόπους επικοινωνίας μαζί τους. Εφόσον και όταν χρειάζεται, εξωτερικοί εμπειρογνώμονες, πανεπιστημιακοί και προσωπικό άλλων αρχών ανταγωνισμού μπορούν να υποστηρίζουν την κατάρτιση.
Να εκδίδουν κατευθυντήριες γραμμές για την καταπολέμηση της νόθευσης διαγωνισμών και βέλτιστες πρακτικές για την προώθηση του ανταγωνισμού στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, σύμφωνα με τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές και τους καταλόγους που ακολουθούν.
Να αναπτύσσουν συνεργατικές σχέσεις με άλλες αρχές, ανάλογα με τις ανάγκες, όπως αναθέτουσες, ελεγκτικές αρχές και αρχές καταπολέμησης της διαφθοράς, αστυνομικές αρχές διερεύνησης οικονομικών και χρηματοοικονομικών εγκλημάτων και εισαγγελείς ποινικών υποθέσεων. Να δημιουργούν ομάδες εργασίας ή άλλoυς μηχανισμούς επικοινωνίας για διευκόλυνση του εντοπισμού περιπτώσεων νόθευσης διαγωνισμών, την ανταλλαγή εμπειριών, τον προσδιορισμό των πληροφοριών που επιτρέπεται να ανταλλάσσονται και της συνδρομής που μπορεί να απαιτείται στις έρευνες σε υποθέσεις ανταγωνισμού ή/και τη διευκόλυνση των ανταλλαγών προσωπικού, εάν είναι επιθυμητές.
Να συναποδέχονται και να εφαρμόζουν μέτρα εσωτερικής ή/και διεθνούς συνεργασίας με οποιαδήποτε αρμόδια αρχή ή οργανισμό, όπως συμφωνίες ή άλλους μηχανισμούς που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των αρχών ανταγωνισμού και των αναθετουσών αρχών, με παράλληλη προστασία των εμπιστευτικών δεδομένων δημοσίων συμβάσεων.
Σημειώσεις
Copy link to Σημειώσεις← 1. Στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, οι όροι «διαδικασία υποβολής προσφορών», «διαδικασία σύναψης συμβάσεων» και «διαγωνιστική διαδικασία» χρησιμοποιούνται εναλλακτικά.
← 2. Στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, ο όρος «επιχείρηση» περιλαμβάνει πρόσωπα που συμμετέχουν σε διαδικασία σύναψης σύμβασης.
← 3. Στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, οι όροι «προμηθευόμενος/προμήθεια/αγοραστής/ αγορά/αναθέτουσα αρχή» χρησιμοποιούνται εναλλακτικά.