G20/OECD Kurumsal Yönetim İlkeleri, kurumsal yönetim konusunda önde gelen uluslararası standarttır. İlkeler, piyasa güveni ve bütünlüğünü, ekonomik verimliliği ve finansal istikrarı desteklemek amacıyla, politika yapıcılar ve düzenleyicilerin kurumsal yönetime ilişkin hukuki, düzenleyici ve kurumsal çerçeveleri değerlendirmelerine ve iyileştirmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
İlkeler, sermaye piyasaları ve kurumsal yönetim başlıklarında son dönemde gerçekleşen evrimsel değişimlerin akabinde 2021-2023 yılları arasında çok kapsamlı bir güncellemeye tabi tutulmuştur. Güncellenmiş İlkeler 2023 yılının Haziran ayında OECD Bakanlar Konseyi’nde kabul edilmiş (İlkeler OECD’nin Kurumsal Yönetim İlkelerine İlişkin Tavsiyesi’nin içinde yer almaktadır [OECD/LEGAL/0413]) ve Eylül 2023’te G20 liderleri tarafından onaylanmıştır. İlkeler, aynı zamanda Finansal İstikrar Kurulu’nun Sağlam Finansal Sistemler için Temel Standartları’ndan birisidir ve kurumsal yönetim alanında Dünya Bankası’nın Standartlara ve Kurallara Uyum Raporları’nın (ROSC) da temelini oluşturmaktadır.
Güncellenmenin iki temel amacı vardı: şirketlerin sermaye piyasalarından finansmana erişim koşullarını iyileştirmeye yönelik ulusal çabaları desteklemek ve şirketlerin sürdürülebilirliğini ve dayanıklılığını destekleyen, dolayısıyla da ekonominin bir bütün olarak sürdürülebilirliğine ve dayanıklılığına katkıda bulunabilecek kurumsal yönetim politikalarını teşvik etmek.
Bu doğrultuda, İlkelerdeki başlıca yeniliklerden biri, şirketlerin iklimle bağlantılı ve diğer sürdürülebilirlik riskleri ile fırsatlarını yönetmede karşılaştıkları artan zorlukları yansıtan “Sürdürülebilirlik ve Dayanıklılık” başlıklı yeni bölümdür. Bu yeni bölüm, İlkelerin önceki versiyonunda yer alan “Kurumsal Yönetimde Paydaşların Rolü” başlıklı IV. Bölümü de içermektedir. Ayrıca, İlkelerin genel yapısı değişmeden korunurken, mevcut bölümlere önemli sayıda yeni tavsiye geliştirilerek dâhil edilmiştir.
İlkelerin gözden geçirilmesi, sayın Masato Kanda başkanlığındaki OECD Kurumsal Yönetim Komitesi tarafından gerçekleştirilmiştir. OECD, G20 ve FSB üyeleri Komiteye katılım sağlamakta olup, incelemeye eşit koşullarda katkı sağlamıştır. Asya ve Latin Amerika’daki OECD bölgesel kurumsal yönetim yuvarlak masa toplantılarından, ayrıca OECD İş Dünyası (BIAC) ile Sendikalar (TUAC) Danışma Komiteleri’nden önemli katkılar alınmıştır. Bunun yanı sıra kamuyou görüşleri çevrim içi toplanmış ve paydaşlarla yüzyüze danışma toplantısı gerçekleştirilmiş olup, başta Finansal İstikrar Kurulu, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası Grubu olmak üzere ilgili uluslararası kuruluşlardan uzmanlar da gözden geçirme sürecine katılmıştır.
İlkelerin doğruluğunun ve güncelliğinin sürdürülmesini sağlamak amacıyla gözden geçirme süreci, sermaye piyasaları ile kurumsal yönetim politikaları ve uygulamalarındaki son değişimleri inceleyen kapsamlı ampirik ve analitik çalışmalarla desteklenmiş ve yönlendirilmiştir. Hazırlanan raporlar, hem Komite’nin gözden geçirme sırasında öncelikli alanları belirlemesine hem de yapılan güncellemelere temel teşkil etmiştir.
OECD, G20 ve ilgili paydaşlar, güncellenen İlkelerin küresel ölçekte etkin biçimde uygulanmasını teşvik etmeye ve izlemeye çalışacaktır. Bu kapsamda, Kurumsal Yönetim İlkelerinin Uygulanmasının Değerlendirilmesine İlişkin Metodoloji’nin gözden geçirilmesi ve çok sayıda ülkede İlkelerin uygulanma durumunu değerlendiren OECD Kurumsal Yönetim Bilgi Kitabı’nın (OECD Corporate Governance Factbook) düzenli olarak yayımlanması da yer alacaktır