TALIS 2024 në Ballkanin Perëndimor

Mungesat e mësuesve janë përgjithësisht të kufizuara në Serbi, përveç mësuesve me kompetenca në mbështetjen e nxënësve me nevoja të veçanta arsimore: rreth një e treta e mësuesve punojnë në shkolla ku drejtorët kanë raportuar mungesat përkatëse.

Mësuesit në Serbi raportojnë vazhdimisht nivelet më të ulëta të kënaqshmërisë në punë në rajon dhe vetëm një pjesë e vogël pajtohen se profesioni i mësuesit vlerësohet nga shoqëria. Kënaqshmëria duket se bie me moshën dhe përvojën, dhe mësuesit më të vjetër kanë më shumë gjasa të raportojnë ndikime negative në mirëqenien e tyre.

Ndoshta si rezultat, mësuesit në Serbi kanë më shumë gjasa sesa në sistemet fqinje të raportojnë se synojnë të largohen nga profesioni, ku përfshihet gati një të katërta e atyre nën 30 vjeç. Këtu mund të kontribuojë edhe paqëndrueshmëria e kontratave: mësuesit e rinj kanë shumë më tepër gjasa të punësohen me kontrata me afat të caktuar ose me kohë të pjesshme.

Në Serbi, rreth një në katër mësues punon në shkolla ku më shumë se 10% e nxënësve kanë prejardhje minoritare, megjithëse shumë pak raportojnë se nxënësit kanë vështirësi të lidhura me gjuhën. Pak mbi 10% japin mësim në shkolla me një përqindje të lartë të nxënësve me nevoja të veçanta arsimore. Mësuesit në përgjithësi ndiejnë se arsimi i fillestar në mësuesi nuk i ka përgatitur fort mirë për të mbështetur nxënësit me nevoja më specifike, krahasuar me mësimdhënien e lidhur me lëndën.

Mësuesit zbatojnë shpesh praktika mësimore të përshtatura dhe përdorimi i mjeteve digjitale për këtë qëllim është më i zakonshëm sesa në sistemet fqinje. Megjithatë, besimi i mësuesve në zbatimin e këtyre praktikave dhe të atyre që mbështesin nxënësit me nevoja më specifike është më i ulët në Serbi sesa në pjesët e tjera të rajonit dhe kërkesa për të nxënit profesional në këtë fushë është e lartë. 

Një përqindje e madhe e mësuesve raportojnë se kanë marrë pjesë në induksionin në shkollën ku punojnë aktualisht dhe kjo lidhet me një rritje pozitive të përmbushjes së raportuar të objektivave mësimore. Ndërkohë, 91% e mësuesve punojnë në një shkollë që ofron mentorim, por, si në sistemet fqinje, pjesëmarrja është shumë e ulët, vetëm 6%, dhe nuk lidhet me rritjen e besimit në mësimdhënie. 

Pjesëmarrja në zhvillim profesional është pothuajse universale, por më pak se gjysma e mësuesve në Serbi raportojnë se ajo ka ndikuar në mësimdhënien e tyre. Kjo përqindje është akoma më e ulët mes mësuesve më të vjetër dhe me më shumë përvojë. Ata konsiderojnë mospërputhjen me praktikën dhe mungesën stimujve si barrierat kyç në të nxënit profesional.