TALIS 2024 në Ballkanin Perëndimor

Mungesat e mësuesve janë më të theksuara në Mal të Zi sesa në sistemet fqinje: një e pesta e mësuesve punojnë në shkolla ku drejtorët raportojnë mungesë të mësuesve të kualifikuar. Mangësitë janë gjithashtu të dukshme për mësuesit me kompetenca në mbështetjen e nxënësve me nevoja të veçanta arsimore dhe për ata me aftësi për të punuar në mjedise multikulturore ose multigjuhësore.

Ruajtja e mësuesve është një shqetësim në rritje: 28% e mësuesve raportojnë se synojnë të largohen nga profesioni brenda pesë viteve të ardhshme, që përbën mbi gjysmën e mësuesve të vjetër. Shumica e mësuesve në Mal të Zi janë të punësuar me kontrata të përhershme, por mësuesit e rinj kanë shumë më tepër gjasa të jenë të punësuar me kontrata me afat të caktuar ose me kohë të pjesshme, gjë që tregon se fillimet e karrierës së tyre janë më pak të qëndrueshme. 

Në dallim me sistemet fqinje, gati 30% e mësuesve në Mal të Zi punojnë në shkolla ku janë të regjistruar nxënës refugjatë. Kjo u vendos atyre kërkesa shtesë për të përmbushur një sërë nevojash komplekse të të nxënit, sociale dhe emocionale.

Megjithëse vetëm 7% e mësuesve punojnë në shkolla me një përqindje të lartë të nxënësve me nevoja të veçanta arsimore, që është edhe nevoja e tyre më e raportuar për zhvillim profesional. Për më tepër, mësuesit raportojnë vetëbesim më të ulët në mbështetjen[CR6.1]enxënësve me nevoja specifike, ku përfshihen nevojat e veçanta arsimore ose prejardhja e ndryshme kulturore dhe gjuhësore. 

Në Mal të Zi, 70% e mësuesve raportojnë se kanë marrë pjesë në induksion në shkollën ku punojnë aktualisht. Rreth 80% punojnë në shkolla ku është i disponueshëm një program mentorimi, por vetëm 1% raportojnë se kanë marrë mentorim dhe 7% raportojnë se kanë vepruar si mentorë. As pjesëmarrja në induksion, as mentorimi nuk lidhen pozitivisht me përmbushjen e raportuar të objektivave të mësimit nga mësuesit.  

Të gjithë mësuesit në Malin e Zi raportojnë kanë marrë pjesë në të paktën një aktivitet të zhvillimit profesional gjatë 12 muajve para anketës TALIS, 2024. Rreth dy të tretat raportuan se kjo ndikoi në mësimdhënien e tyre, megjithëse kjo është më pak e zakonshme te mësuesit më të vjetër dhe më me përvojë. 

Megjithëse shumë mësues në Mal të Zi raportojnë se bashkëpunojnë për të shkëmbyer materiale ose për të diskutuar progresin e nxënësve, angazhimi në bashkëpunim të fokusuar në mësimdhënie është i ulët. Vetëm 19% raportojnë se marrin pjesë në të nxënit profesional bashkëpunues të paktën një herë në muaj dhe vetëm 7% raportojnë se angazhohen në vëzhgim dhe reagim mes kolegëve.