ТАЛИС 2024 во Западен Балкан

Недостатокот на наставници е поизразен во Црна Гора отколку во соседните системи: една петтина од наставниците работат во училишта чии директори пријавуваат недостаток на квалификувани наставници. Исто така, очигледни се празнини кај наставниците кои се компетентни во поддршката на учениците со посебни образовни потреби и оние кои се вешти во работа во мултикултурни или повеќејазични средини.

Задржувањето на наставниците е растечка загриженост: 28% од наставниците изјавуваат дека имаат намера да ја напуштат професијата во следните пет години, а овој процент се зголемува на повеќе од половина кај постарите наставници. Повеќето наставници во Црна Гора се вработени со договори на неопределено време, но кај младите наставници постои многу поголема веројатност да бидат вработени со договори на определено време или со половина работно време, што укажува на помалку стабилни патеки во кариерата на самиот почеток. 

За разлика од соседните системи, речиси 30% од наставниците во Црна Гора работат во училишта каде што се запишуваат ученици бегалци. Ова им наметнува дополнителни барања за да ги задоволат разновидните и комплексни образовни, социјални и емоционални потреби.

Иако само 7% од наставниците работат во училишта со голем удел на ученици со посебни образовни потреби, ова е нивната најчесто пријавувана потреба за професионален развој. Покрај тоа, наставниците пријавуваат помала доверба во поддршката[CR6.1] на учениците со посебни потреби, вклучувајќи ги и посебните образовни потреби и различно јазично или културно потекло. 

Во Црна Гора, 70% од наставниците пријавуваат дека учествувале во воведување во работата во нивното сегашно училиште. Околу 80% работат во училишта каде што е достапна програма за менторство, но само 1% пријавуваат дека добиле менторство, а 7% пријавуваат дека дејствуваат како ментори. Ниту учеството во програмите за воведување во работата, ниту менторството не се позитивно поврзани со пријавеното исполнување на целите на часот од страна на наставниците.  

Сите наставници во Црна Гора известуваат дека учествувале во барем една активност за професионален развој во последните 12 месеци пред ТАЛИС 2024. Околу две‑третини изјавиле дека ова влијаело врз нивната настава, иако ова е помалку вообичаено кај постарите и поискусните наставници. 

Иако многу наставници во Црна Гора известуваат дека соработуваат за размена на материјали или за дискутирање за напредокот на учениците, ангажираноста во соработката фокусирана на наставата е ниска. Само 19% изјавуваат дека учествуваат во колаборативно професионално учење барем еднаш месечно, а едвај 7% пријавуваат дека практикуваат заемно набљудување на часовите и повратни информации.