ТАЛИС 2024 во Западен Балкан

Недостигот од наставници генерално е ограничен во Северна Македонија, што може да се должи на промената во побарувачката поради остриот пад на бројот на ученици во текот на последната деценија. Сепак, речиси една третина од наставниците работат во училишта каде што директорите пријавуваат недостаток на наставници компетентни за поддршка на учениците со посебни образовни потреби. 

Помладите наставници во Северна Македонија пријавуваат поголема мотивација и задоволство од работата од нивните постари колеги и е поверојатно да се согласат дека наставничката професија е ценета во општеството. Ова може да сигнализира дека позитивните ставови се намалуваат со искуството: над половина од наставниците на возраст од 50 години и повеќе пријавуваат намера да ја напуштат професијата во следните пет години. 

Во Северна Македонија, јазичната и културната разновидност се карактеристика на секојдневната пракса за многу наставници: 27% работат во училишта каде што повеќе од 10% од учениците се од малцинско потекло, а околу еден од петмина пријавуваат дека предаваат на ученици кои имаат проблеми со разбирањето на јазикот на наставата. Нешто повеќе од 10% од наставниците работат во училишта чиј директор известува дека повеќе од 30% од учениците имаат посебни образовни потреби, што е највисока бројка во регионот. 

Наставниците известуваат дека често спроведуваат разни практики за оценување и имаат високо ниво на доверба во прилагодувањето на наставата кон потребите на своите ученици. Сепак, самодовербата е помала кога станува збор за подучување на ученици со специфични потреби и намалување на јазовите во постигнувањата, што укажува дека тие би можеле да имаат корист од поголема поддршка за инклузивни практики и поврзување на оценувањето со наставната пракса.

Програмите за воведување во работата се широко распространети во Северна Македонија, при што 80% од наставниците пријавуваат дека учествуваат во нивното тековно училиште. Менторството е речиси универзално достапно, но помалку од еден од десетмина пријавуваат дека учествувале како ментор или биле менторирани. Ова е и покрај извештаите на директорите дека тоа е широко распространета активност по оценувањето на наставниците. 

Учеството во професионалниот развој е речиси универзално, а наставниците известуваат дека поминуваат 3,2 часа неделно на сродни активности, што е највисоко ниво во регионот. Сепак, само околу половина од наставниците известуваат дека нивниот неодамнешен професионален развој имал влијание врз нивната настава. Соработката на наставниците во врска со наставните практики се чини ограничена: 45% од наставниците известуваат дека никогаш не набљудувале часови на други наставници или дека дале повратни информации, а многу малку известуваат дека учествуваат во ко-настава или заеднички активности низ часовите.