ТАЛИС 2024 во Западен Балкан

Во Косово, половина од наставниците работат во училишта каде што директорите известуваат дека недостатокот на помошен персонал го попречува квалитетното образование. Ова ги вклучува и педагошките улоги (на пр. асистенти наставници или психолози) и административен персонал. Недостатокот на наставници е повеќе локализиран, особено во руралните средини и за улоги што ги поддржуваат учениците со посебни потреби.

Речиси сите наставници во Косово известуваат дека, генерално, се задоволни од својата работа. Сепак, постојат знаци дека наставата станува помалку привлечна. Младите наставници имаат помала веројатност да го наведат наставниот кадар како нивен прв избор во кариерата од нивните постари колеги, додека речиси една четвртина од оние на возраст под 30 години известуваат дека имаат намера да ја напуштат професијата во следните пет години. 

Во Косово, една петтина од наставниците известуваат дека учениците во нивната училница имаат тешкотии да го разберат[CR5.1] јазикот на наставата. Во меѓувреме, 14% наведуваат дека голем дел од нивните ученици имаат ниски академски постигнувања, во споредба со 40% кои наведуваат дека многумина се академски надарени, што е значително спротивно на процентот што обично се пријавува во Европската Унија и ОЕЦД. 

Многу висок процент на наставници во Косово известуваат дека често ја прилагодуваат својата наставна практика на потребите на своите ученици, со речиси универзална доверба во оваа област на настава. Тие, исто така, пријавуваат голема употреба на вештачка интелигенција за прилагодена настава и оценување. Ова е значајно со оглед на тоа што 57% од наставниците работат во училишта чии директори пријавуваат недостаток на дигитални ресурси, што укажува дека наставниците можеби наоѓаат свои решенија за надминување на недоволните ресурси.

Во Косово, 64% од наставниците изјавуваат дека учествувале во програма за воведување во работата во нивното сегашно училиште; учеството е поврзано со поголема самодоверба при наставата. Невообичаено, воведувањето во работа за наставниците почетници обично не е придружено со намалување на работното оптоварување во Косово, каде што сите наставници пријавуваат големо оптоварување со настава во однос на нивното вкупно работно време.

Учеството во професионалниот развој е помало отколку на други места во регионот. Недостатокот на стимулации, како што се финансиска компензација или напредување во кариерата, е најчесто наведуваната пречка, но многу наставници исто така пријавуваат недостаток на релевантност. 

Се чини дека професионалната соработка фокусирана на подобрување на наставата е помалку распространета во Косово отколку на други места во регионот: Во Косово, 15% од наставниците изјавуваат дека никогаш не учествувале во колаборативно учење, додека 44% никогаш не следеле часови на други наставници. Сепак, оценувањето на наставниците е добро воспоставено, при што сите наставници работат во училишта каде што нивниот директор известува дека ова се случува секоја година.