TALIS 2024 në Ballkanin Perëndimor

Në Kosovë, gjysma e mësuesve punojnë në shkolla ku drejtorët raportojnë se mungesa e personelit mbështetës pengon cilësinë e mësimdhënies. Kjo përfshin si rolet pedagogjike (p.sh. mësuesit ndihmës ose psikologë) ashtu edhe stafin administrativ. Mungesat e mësuesve janë më të lokalizuara, veçanërisht në zonat rurale dhe për role që mbështesin nxënës me nevoja specifike.

Pothuajse të gjithë mësuesit në Kosovë raportojnë se, në përgjithësi, janë të kënaqur me punën e tyre. Megjithatë, ka shenja se profesioni i mësuesit po bëhet gjithmonë e më pak tërheqës. Mësuesit e rinj kanë më pak gjasa sesa kolegët e tyre më të vjetër të raportojnë se mësimdhënia ka qenë zgjedhja e tyre e parë e karrierës dhe gati një e katërta e atyre nën 30 vjeç raportojnë se synojnë të largohen nga profesioni brenda pesë viteve të ardhshme. 

Në Kosovë, një e pesta e mësuesve raportojnë se nxënësit në klasat e tyre kanëvështirësi në[CR1]  kuptimin e gjuhës së mësimit. Ndërkohë, 14% raportojnë se një pjesë e madhe e nxënësve të tyre kanë arritje të ulëta akademike, krahasuar me 40% që raportojnë se shumë prej tyre janë të talentuar akademikisht, duke krijuar një kontrast të dukshëm me përqindjet që zakonisht raportohen në Bashkimin Evropian dhe në vendet e OECD-së.

Një përqindje shumë e lartë e mësuesve në Kosovë raportojnë se e përshtatin shpesh praktikën e tyre mësimore sipas nevojave të nxënësve, duke shfaqur vetëbesim thuajse universal në këtë fushë të mësimdhënies. Po ashtu, ata raportojnë përdorim të lartë të inteligjencës artificiale në mësimdhënien e përshtatur dhe vlerësim. Kjo është e rëndësishme duke pasur parasysh se 57% e mësuesve punojnë në shkolla ku drejtorët raportojnë mungesë të burimeve digjitale, gjë që sugjeron se mësuesit mund të kenë gjetur zgjidhje të tyre për të kapërcyer mungesën e burimeve të pamjaftueshme.

 [CR1]Please change title of figure to “Share of teachers who report the following student composition in their classroom, 2024”

Në Kosovë, 64% e mësuesve raportojnë se kanë marrë pjesë në një program fillestar prezantimi në shkollën e tyre aktuale; pjesëmarrja lidhet me rritje të besimit në mësimdhënie. Në mënyrë të pazakontë, programi i prezantimit për mësuesit fillestarë zakonisht nuk shoqërohet me ulje të ngarkesës së punës në Kosovë, ku të gjithë mësuesit raportojnë një ngarkesë të lartë mësimore në raport me orët të përgjithshme të punës.

Pjesëmarrja në zhvillim profesional është më e ulët se në kudo tjetër në rajon. Mungesa e stimujve, si kompensimi financiar ose përparimi në karrierë, është barriera e përmendur më shpesh, por shumë mësues raportojnë edhe mospërputhje me praktikën. 

Bashkëpunimi profesional i fokusuar në përmirësimin e mësimdhënies duket se është më pak i përhapur në Kosovë sesa kudo tjetër në rajon: 15% e mësuesve në Kosovë raportojnë se nuk kanë marrë kurrë pjesë në të nxënit bashkëpunues, ndërsa 44% nuk kanë vëzhguar kurrë orët mësimore të mësuesve të tjerë. Megjithatë, vlerësimi i performancës së mësuesve është i mirëpërcaktuar, pasi të gjithë mësuesit punojnë në shkolla ku drejtori raporton se ai zhvillohet çdo vit.